Vietnamese

Thật không may là nhiều người, ngay cả trong hàng ngũ cánh tả, tin rằng triết học không có gì liên quan đến giai cấp công nhân ngày nay. Nhưng giai cấp tư sản và những kẻ biện minh cho hệ thống tư bản không mơ hồ như vậy, họ đã và vẫn đang không ngừng làm mọi cách để làm mất uy tín triết học Marx. Chủ nghĩa Marx bị tấn công vì niềm tin vào sự tiến bộ và khả năng về một xã hội tốt đẹp hơn. Nó bị chỉ trích vì 'quá đơn giản hóa', 'quá nhiều chung chung', vì quan điểm được cho là 'ngây thơ' rằng xã hội loài người là có thể hiểu được.

Vào thời điểm mà bài này được viết, con tàu chở container Ever Given, thuộc sở hữu của Shoei Kisen Kaisha và điều hành bởi Evergreen Marine, cuối cùng cũng thoát được khỏi mắc cạn bên bờ kênh đào Suez. Nhưng dẫu ngắn ngủi, sự tắc nghẽn mà nó gây ra đã có tác động lớn đến nền kinh tế thế giới, với việc tăng giá dầu thô, chi phí vận chuyển và giá cuối cùng của hàng hóa. Thêm nữa, những ảnh hưởng lâu dài mang tính dây chuyền là rất khó đoán.

Cộng hòa Xô viết Hungary đã được tuyên bố thành lập vào ngày này của năm 1919. Nhưng chỉ 133 ngày sau, ngày 1 tháng 8, chương lịch sử bi tráng của giai cấp công nhân Hungary đã kết thúc với cuộc tấn công vào Budapest của quân bạch vệ Rumani. Nếu như giai cấp vô sản Hungary thành công thì sự cô lập của Cộng hòa Công nhân Nga hẳn sẽ chấm dứt.

Ở Brazil, đại dịch đã hoàn toàn mất kiểm soát. Theo số liệu chính thức tại thời điểm viết bài (ngày 21 tháng 3) hơn 294.000 người thiệt mạng do COVID-19. Trung bình cứ mỗi ngày khoảng 2.000 ca tử vong mới được ghi nhận. Nhưng trên thực tế các con số có thể còn cao hơn rất nhiều. Tại bang Amazonas hồi tháng 1, hàng chục người bệnh đã phải chết vì bệnh viện thiếu oxy. Giờ đây một sự sụp đổ trên toàn quốc đang diễn ra. Ở tất cả các vùng, cả ở mạng lưới y tế công và tư, đơn vị ICU đều chật kín và bệnh nhân đang chết mòn trong khi chờ đến lượt mình được nằm lên giường bệnh. Để có chỗ chứa thi thể các bệnh viện đang phải lắp đặt thêm phòng lạnh!

Sự áp bức và phân biệt đối xử là những phần không thể thiếu của hệ thống thống trị mà chúng ta đang sống trong đó, bao gồm sự khủng bố có hệ thống, sự kỳ thị với tình dục và bản sắc không tuân theo ‘chuẩn mực’. Là những người theo chủ nghĩa Marx, chúng tôi kiên quyết đấu tranh chống lại mọi hình thức của sự phân biệt giới tính, sự phân biệt đối xử và áp bức. Tuy nhiên, chúng tôi cũng phải xem xét một cách nghiêm túc câu hỏi là làm thế nào để vượt qua những điều kiện man rợ của hiện tại và làm thế nào để đảm bảo cho sự tự do biểu lộ của tất cả mọi người, bao gồm cả việc xem xét các học thuyết và phương pháp để đạt được những mục tiêu này.

Đây là bản tóm tắt cho Tư bản, Tập I, được viết bởi Engels vào năm 1868. Ngay sau khi bộ Tư bản được phát hành Engels đã bắt đầu xây dựng một bản tổng kết toàn diện cho nó.

Nếu như ở thế kỷ thứ XVI và XVII — thời kỳ ấu trĩ ấy của xã hội tư bản chủ nghĩa hiện đại — lòng thèm khát phổ biến đối với vàng đã thúc đẩy các dân tộc và các vương hầu mở những cuộc viễn chinh thập tự vượt biển để đuổi theo chiếc bát thánh bằng vàng4), thì những người đầu tiên giải thích thế giới hiện đại, tức những người sáng lập ra chủ nghĩa tiền tệ — mà một trong những biến thể của nó là chủ nghĩa trọng thương — lại tuyên bố rằng vàng và bạc, tức tiền tệ, là của cải duy nhất. Họ đã tuyên bố rất đúng rằng sứ mệnh của xã hội tư bản chủ nghĩa là "làm tiền", do đó, xét về phương tiện lưu thông hàng hóa giản đơn, là lập kho báu vĩnh viễn không bao giờ bị mối mọt và bị rỉ cả.

...

Quá trình sản xuất tư bản chủ nghĩa lúc đầu nắm nền lưu thông kim khí như là nắm một bộ máy đã được chuyển giao lại cho nó dưới dạng đã có sẵn; bộ máy này tuy biến đổi dần dần, nhưng bao giờ cũng vẫn giữ lại cơ cấu cơ bản của nó. Tại sao vàng và bạc được dùng làm vật liệu tiền tệ chứ không phải là các hàng hóa khác, vấn đề đó vượt qua ngoài phạm vi chế độ tự bản. Cho nên chúng tôi chỉ xin trình bày vắn tắt những luận điểm cơ bản nhất mà thôi.

Khác với tiền đúc, vàng trở thành tiền tệ, trước hết bằng cách rút khỏi lưu thông dưới hình thức tiền tệ cất trữ, rồi sau đó lại trở vào lưu thông không phải với tư cách là phương tiện lưu thông, và sau cùng, bằng cách phá vỡ các giới hạn của lưu thông trong nước để làm chức năng vật ngang giá chung trong thế giới hàng hóa. Do đó vàng trở thành tiền tệ thế giới.

Tới đây, tiền tệ được phân biệt với phương tiện lưu thông dưới hai hình thái tiền đúc tiềm tàng của tiền tệ cất trữ. Trong sự chuyển hóa nhất thời của tiền đúc thành tiền tệ, hình thái thứ nhất đã phản ánh sự việc là khâu thứ hai của H – T – H, tức là mua T – H, phải được phân tán thành một loạt lần mua nối tiếp nhau trong phạm vi một lĩnh vực lưu thông nhất định. Còn việc cất trữ tiền tệ thì chỉ dựa trên việc tách hành vi H – T ra, tức là hành vi đó không phát triển thành T – H; hay nó chỉ là sự phát triển độc lập của sự chuyển hoá hình thái lần thứ nhất của hàng hoá; nó là tiền tệ mà ở đây đã phát triển thành phương thức tồn tại đã được chuyển nhượng của tất cả mọi hàng hóa, đối lập

...

Khác với tiền đúc và là kết quả của quá trình lưu thông dưới hình thái H – T – H, tiền tệ trở thành điểm xuất phát của quá trình lưu thông dưới hình thái T – H – T, tức là quá trình đổi tiền lấy hàng hoá để rồi đổi hàng hoá lấy tiền. Trong công thức H – T – H, hàng hoá là điểm xuất phát và là điểm kết thúc của cuộc vận động, còn trong công thức T – H – T thì tiền là điểm xuất phát và là điểm kết thúc của cuộc vận động. Trong công thức đầu, tiền là môi giới cho việc trao đổi hàng hoá; còn trong công thức sau, hàng hoá làm môi giới cho việc tiền biến thành tiền. Trong công thức đầu, tiền là phương tiện đơn thuần, còn trong công thức thứ hai thì tiền biểu hiện là mục đích cuối cùng của lưu

...

Với chức năng của nó là phương tiện lưu thông, vàng nhận được một Fasson riêng của nó [ở đây ghi đúng theo bản tiếng Đức; tập 13 Toàn tập ghi là Facon, tức dùng từ façon trong bản tiếng Pháp, ghi chú nghĩa là hình thức; bản tiếng Anh dùng từ shape — B. T.], nó trở thành tiền đúc. Để cho sự lưu thông của nó không gián đoạn vì những khó khăn về kỹ thuật, nó được đúc thành tiền dựa theo bản vị tiền kế toán. Những mẩu vàng mà nét khác và hình dạng chỉ rõ chúng chứa đựng những trọng lượng vàng thể hiện trong những tên gọi của tiền kế toán như pao [pound— B. T.] xtéc-linh [sterling— B. T.], si-linh

...

Trong quá trình xác định giá cả, sau khi hàng hóa đã có được cái hình thái khiến cho nó có thể lưu thông được, và sau khi vàng đã có được cái tính chất tiền tệ của nó, thì sự lưu thông liền làm cho những mâu thuẫn nằm sẵn trong quá trình trao đổi hàng hóa biểu lộ ra, đồng thời nó cũng giải quyết những mâu thuẫn đó. Sự trao đổi hàng hóa thật sự, tức là sự trao đổi chất của xã hội, diễn ra dưới hình thức một sự biến đổi hình thái trong đó bộc lộ tính chất hai mặt của hàng hóa với tư cách là giá trị sử dụng và giá trị trao đổi, nhưng đồng thời sự biến đổi hình thái của chính bản thân hàng hóa cũng kết tinh lại dưới những hình thái tiền tệ nhất định. Miêu tả sự biến đổi hình thái đó, tức là

...

Do việc hàng hóa dưới hình thái giá cả chỉ được chuyển hóa thành vàng trên ý niệm và do đó vàng chỉ chuyển hóa thành tiền trên ý niệm, nên đã sinh ra học thuyết đơn vị thước đo tiền tệ trên ý niệm. Vì trong việc xác định giá cả, vàng và bạc chỉ là vàng và bạc trên ý niệm, chỉ làm chức năng tiền tệ để tính toán, nên người ta đã cho rằng các chữ pao [pound— B. T.] xtéc-linh [sterling— B. T.], si-linh [shilling— B. T.], pen-ni [penny— B. T.], ta-le [thaler— B. T.], phrăng [franc— B. T.], v. v., không phải để chỉ những phần trọng lượng vàng hay bạc, hay là chỉ lao động đã vật

...